Πέμπτη, 22 Μαΐου 2014

Αναπτυξιακά Ορόσημα ( νεογέννητο- 12 μηνών)!


«Γιατί ο γιός μου δεν έχει ξεκινήσει να μιλάει όπως τα άλλα παιδάκια της ηλικίας του;»,

«Είναι φυσιολογικό να είναι 2 ετών και να μη μπορεί να κρατήσει το ποτήρι του;»,

 «Πρέπει να ανησυχήσω που ο μικρός δεν μπορεί να κρατήσει την προσοχή του μέσα στη τάξη πάνω από 10 λεπτά;»  


Οι παραπάνω σκέψεις απασχολούν αρκετούς γονείς κατά την ανάπτυξη των παιδιών τους, με συνέπεια να αγωνιούν για την φυσιολογική τους ανάπτυξη. Είναι λογικό λοιπόν οι γονείς να προβληματίζονται όταν το παιδί τους αρχικά αργεί να περπατήσει ή να μιλήσει, όταν παρουσιάζει συμπεριφορά που δεν ομοιάζει με την ηλικία του ή ακόμα αν δεν εμφανίσει την αναμενόμενη κοινωνικότητα και συναισθηματική επαφή.


Λόγω του γεγονότος ότι η ανάπτυξη ενός παιδιού ή ενός εφήβου είναι μια δυναμική και πολυπαραγοντική διαδικασία, η οποία μάλιστα διέπεται από ποίκιλα στάδια, είναι σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν πότε η ανάπτυξη των παιδιών τους δεν συνάδει με την ηλικία του και το στάδιο του, με συνέπεια να τεθούν σε επιφυλακή τελώντας μια έγκαιρη ανίχνευση ή ακόμα και μια πρώιμη παρέμβαση. 

Οι βασικοί τομείς ανάπτυξης που αποτελούν τα σημεία ελέγχου για τη φυσιολογική ανάπτυξη είναι τα εξής:

  1.  σωματική ανάπτυξη
  2. γνωστικές λειτουργίες
  3. γλώσσα
  4. συναίσθημα/ κοινωνικότητα

Επομένως, τα αναπτυξιακά ορόσημα  ενός ατόμου αποκαλούνται οι ικανότητες και λειτουργίες που θα πρέπει να κατακτηθούν πλήρως κατά τα στάδια της ανάπτυξης.  Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να τονιστεί ότι τα αναπτυξιακά ορόσημα αφορούν το μέσο όρο των παιδιών, με αποτέλεσμα  να παρατηρούνται φυσιολογικές αποκλίσεις ή ακόμα και παροδικές παλινδρομήσεις σε πρότερα στάδια. 


Παρακάτω σας παραθέτουμε επιγραμματικά τα αναπτυξιακά ορόσημα του μέσου όρου των ατόμων από τη στιγμή της γέννησης τους μέχρι και την εφηβεία, καθώς και κάποιες οδηγίες για το πότε πρέπει οι γονείς να αρχίζουν να ανησυχούν και να απευθυνθούν στον κατάλληλο ιατρό (παιδοαναπτυξιολόγο ή παιδονευρολόγο): 

Νεογέννητα- 3 μηνών
 
Σωματική Ανάπτυξη/ Κινητικότητα:
  • παρατηρεί και παρακολουθεί ένα αντικείμενο

  • ελέγχει τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος

  • ακολουθεί ένα πρόσωπο ή μια φωνή

  • αλλάζει η συμπεριφορά του όταν ακούει ένα θόρυβο ή μια φωνή

  • ξεκινά με κινήσεις γλώσσας και γενικά κινήσεις προσώπου, αργότερα κουνάει τα χέρια του.

  • Αναζητά με θηλαστικές κινήσεις όταν του ακουμπάμε το μάγουλο

  • Κάνει από μόνο του θηλαστικές κινήσεις για να μας πληροφορήσει ότι πεινάει.

  • Φέρνει το δάχτυλο του στο στόμα.
Συμπεριφορά:

  • Μεταβαίνει ομαλά από τον ύπνο στην εγρήγορση
  • Μπορεί να ηρεμεί μόνο του ή να ηρεμήσει μέσω του γονέα
Αντανακλαστικά Νεογνού:


Aποτελούν στερεότυπες αντιδράσεις του νεογνού μετά από εφαρμογή συγκεκριμένων ερεθισμάτων. Χαρακτηρίζονται και «αρχέγονα», επειδή τα περισσότερα μας υπενθυμίζουν το δέντρο της φυλογενετικής εξέλιξης του ανθρώπου. Αποτελούν μέρος της νευρολογικής εξέτασης του νεογνού. Με την ανάπτυξη του βρέφους αυτά σταδιακά εξαφανίζονται (http://panacea.med.uoa.gr/topic.aspx?id=268).




Αντανακλαστικά
Τρόπος ελέγχου
Αντίδραση μωρού
Διάρκεια
Ανοιγοκλείσιμο ματιών
Παλαμάκια κοντά στο πρόσωπο του μωρού
Κλείνει τα μάτια
μόνιμο
Κατάποση

Από ένστικτο ξέρει να αναπνέει την ώρα που καταπίνει ( όχι καλός συγχρονισμός τις πρώτες εβδομάδες)
μόνιμο
Βήξιμο

Βήχει αυτόματα αν το γάλα πάει στην τραχεία
μόνιμο
Προσανατολισμός
Αγγίζουμε τα μάγουλα του μωρού με το δάχτυλο
Γυρίζει το κεφάλι του προς το δάχτυλο ή τη θηλή της μαμάς
Μέχρι 3-4 μήνες
Πιπίλισμα
Βάζουμε την άκρη του δαχτύλου στο στόμα του μωρού
Ρουφά με ρυθμό
Μέχρι 4 μηνών όταν είναι ξύπνιο και μέχρι 7 μηνών όταν κοιμάται
Ξάφνιασμα ή εναγκαλισμού (Μoro)
Αλλάζουμε απότομα τη θέση του μωρού ώστε να πέσει το κεφάλι πίσω ή κάνουμε ένα δυνατό ήχο απότομα
Κουνάει χέρια, πόδια και κυρτώνει την παλάμη του, σαν αγκάλιασμα
Μέχρι  3-7 μηνών
Περπάτημα
Κρατάμε το μωρό όρθιο με τις πατούσες του να ακουμπάνε σε μια λεία επιφάνεια
Κινείται σαν να περπατάει
Μέχρι 2-3 μηνών
Παλαμιαίο κράτημα ή δαχτυλικό
Πιέζουμε απαλά την παλάμη του μωρού
Αρπάζει το δάχτυλο
Μέχρι 8-12 μηνών
Κράτημα με την πατούσα ή με τα δάχτυλα των ποδιών
Πιέζουμε ελαφρά στο πλάι τα πόδια του μωρού
Τα πόδια του μωρού λυγίζουν
Μέχρι 8-12 μηνών
«Μπαμπίνσκι» (Babinski)
Χτυπάμε την άκρη του ποδιού του μωρού
Λυγίζει το μεγάλο δάχτυλο και τεντώνει τα άλλα
Μέχρι περίπου 12 μηνών.

ΑΡΧΙΖΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΗΣΥΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ:

Δεν ακολουθεί κάποιο αντικείμενο
Δεν αντιδρά σε πρόσωπο ή μια φωνή
Δεν ανακαλύπτει το περιβάλλον οπτικά
Δεν αντιδρά σε ήχο γυρίζοντας ή κινώντας τα μάτια του
Το αντανακλαστικό του θηλασμού είναι αδύναμο
Όταν κάνει έντονο δάγκωμα

4 μηνών- 7 μηνών

  • το ύψος και το βάρος αυξάνεται ραγδαία.

  • τα αντανακλαστικά των βρεφών μειώνονται αισθητά.

  • τα πρώτα δοντάκια εμφανίζονται.

  • ο ύπνος σταδιακά οργανώνεται σε πρόγραμμα μέρας-νύχτας.

  • Επιδεικνύουν ευαισθησίες στην κινητικότητα.

  • Κρατάει το κεφάλι ψηλά, στριφογυρνά και σφίγγει αντικείμενα.

  • Αρχίζει να κάθεται στηριζόμενο στα χέρια του (5-6 μηνών).

  • Κάθεται για μικρό χρονικό διάστημα με βοήθεια.

  • Μπορεί να σταθεί όταν τον κρατάνε (6 μηνών).

  • Πιάνει τα χέρια του και τα πόδια του.

  • Αντιλαμβάνεται ακουστικά και οπτικά ερεθίσματα ως οργανωμένα σχέδια.

  • Χτυπάει αντικείμενα όταν είναι 4 μηνών και στους 6-7 μήνες μπορεί να μεταφέρει αντικείμενα από χέρι σε χέρι. 

  • Αναζητά αντικείμενα που έπεσαν κάτω ή κινούνται.

  • Αρπάζει αντικείμενα που τα κουνάμε ή είναι μπροστά του ( 5-6 μηνών).

  • Αναγνωρίζει και προτιμά τα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου προσώπου               ( ιδιαίτερα αναγνωρίζει τα χαρακτηριστικά του προσώπου της μητέρας του/της).

  • Συνηθίζει να αναγνωρίζει τα μη εναλλασσόμενα ερεθίσματα και να ανακτά τα καινούργια ερεθίσματα.

  • Παρατηρεί τον εαυτό του στον καθρέφτη (5-6 μηνών).



Γνωστικές Λειτουργίες: 


  • Εμπλέκεται σε άμεσες και διαφοροποιημένες μιμήσεις των εκφράσεων των ενήλικων προσώπων.

  • Επαναλαμβάνει διαφορετικές συμπεριφορές, οι οποίες οδηγούν  σε ενδιαφέροντα αποτελέσματα.

  • Κάνει σκόπιμες κινήσεις, όπως να χτυπάει 2 παιχνίδια επειδή το θέλει.

  • Εξερευνά με το στόμα και τα χέρια.

  • Η προσοχή γίνεται πιο αποδοτική και ευέλικτη.

  • Η αντιληπτική μνήμη για οπτικά γεγονότα καλυτερεύει.

  • Η μνήμη είναι εξαρτώμενη από το περιεχόμενο.

  • Τα σχέδια των αντιληπτικών κατηγοριών βασίζονται στα όμοια χαρακτηριστικά των αντικειμένων.

Γλώσσα:

  • Κάνουν Cooing, δηλαδή το ακατανόητο μουρμούρισμα  και στο τέλος αυτής της περιόδου «μπαμπαλίζει», κυρίως προς τους γονείς του.

  • Ξεκίνα να εγκαθιστά βλεμματική σύνδεση με αυτόν που το φροντίζει.

  • Ανταποκρίνεται με ήχο όταν ακούει ήχους ή ομιλία.

  • Χρησιμοποιεί ήχους και φωνήματα για να εκφράσει τα συναισθήματά του.



Συναισθηματικά/Κοινωνικά: 


  • Κοινωνικό χαμόγελο και το γέλιο εμφανίζεται (από 4 μηνών).

  • Συνδυάζει το συναισθηματικό τόνο στη φωνή του προσώπου που το φροντίζει μέσω της ενώπιος ενώπιο επικοινωνία και αργότερα αποζητά συνδυαστικές ανταποκρίσεις.

  •  Οι εκφράσεις συναισθήματος γίνονται καλά οργανωμένες και συνδέονται με νόημα σε περιβαλλοντικά γεγονότα.

  • Απαντά διαφορετικά σε αυτόν που το φροντίζει σε σχέση με ένα ξένο.

  • Δείχνει πρώιμα σημάδια αυτό – συνείδησης!!!


ΑΡΧΙΖΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΗΣΥΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ:

Δεν εκδηλώνει καμία έκφραση προσώπου
Δεν έχει επιθυμία να εξερευνήσει το περιβάλλον του
Δεν ακολουθεί το κεφάλι όταν το βάζουμε να κάτσει
Όταν δεν μπορεί να κάτσει ούτε με βοήθεια (μέχρι τους 6 μηνών)
Πιάνει με δυσκολία αντικείμενα ή δεν τα εξερευνά βάζοντας τα στο στόμα
Δεν ανταποκρίνεται σε οποιαδήποτε ερέθισμα ( μέχρι τους 4 μήνες)
Δεν ανταποκρίνεται στα οικεία πρόσωπα του
Δεν γελάει ή δε βγάζει ήχους (μέχρι τους 5 μήνες)
Δε του αρέσει η επαφή με άλλους ανθρώπους


8 μηνών -12 μηνών


Σωματική Ανάπτυξη/Κινητικότητα:


  • Κάθεται μόνο του, σέρνεται και περπατά για λίγο όταν κρατάει από κάπου.
  • Μπορεί να κρατήσει δύο αντικείμενα μαζί με τα δύο χέρια (αμφίχειρα).
  • Μεταφέρει αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο.
  • Βάζει και βγάζει πράγματα σε ( ή από) ένα καλάθι.
  • Χρησιμοποιεί τα δάχτυλα σε κίνηση λαβίδας (δείχτης-αντίχειρας) (7-10 μηνών)
  • Αντιλαμβάνεται λίγες λέξεις και ανταποκρίνεται σε κύριες απλές εντολές.
  • Ανταποκρίνεται στο όνομά του.
ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ:

  • Εμπλέκεται σε σκόπιμη και συγκεκριμένα κατευθυνόμενη συμπεριφορά.
  • Βρίσκει κρυμμένα αντικείμενα από την αρχική τους τοποθεσία.
  • Επιλύει απλά προβλήματα μέσω αναλογίας.
  • Η μνήμη γίνεται σταδιακά απελευθερωμένη από το περιεχόμενο.
  • Ξεχωρίζει τα αντικείμενα του περιβάλλοντος του μέσω της υφής τους, το χρώμα τους και το σχήμα τους.
ΓΛΩΣΣΑ:


  • Μπαμπαλίζει σκόπιμα, ενισχύοντας το με ήχους από το ομιλούμενο περιβάλλον.
  • Αντιλαμβάνεται το περιεχόμενο μερικών απλών λέξεων.
  • Η συγχρονισμένη προσοχή με το άτομο που το φροντίζει γίνεται πιο συντονισμένη.
  • Χρησιμοποιεί προ-λεκτικές χειρονομίες για να επηρεάσει τη συμπεριφορά των άλλων (πχ δείχνει, δείχνει με το δείκτη).
  • Λέει «μαμά» και «μπαμπά» στα σωστά πρόσωπα (11- 12 μηνών).
  • Περίπου με την ολοκλήρωση του 1 έτους το μωρό αρθρώνει τις πρώτες του λέξεις!

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΑ/ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ:


  • Γελάει με αυξανόμενη συχνότητα και έκφραση.
  • Ο φόβος και ο θυμός αυξάνεται σε ένταση και συχνότητα.
  • Το άγχος αποχωρισμού από τη μαμά και το άγχος του άγνωστου προσώπου εμφανίζεται.
  • Χρησιμοποιεί το άτομο που το φροντίζει ως μέσο ασφάλειας για την εξερεύνηση του περιβάλλοντος.
  • Εμφανίζει τα πρώτα σημάδια προσκόλλησης στη μαμά.



ΑΡΧΙΖΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΗΣΥΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ:

Δεν μπαμπαλίζει μέχρι τους 8 μήνες
Δεν κάθεται σταθερά στους 10 μήνες
Δεν λέει τις πρώτες του λέξεις
Δεν αναζητά αντικείμενα
Δεν διαφοροποιεί τη συμπεριφορά του σε άγνωστα πρόσωπα
Δεν έχει άγχος αποχωρισμού από το άτομο που το φροντίζει
Φοβάται υπερβολικά ή βιώνει μεγάλο άγχος αποχωρισμού μέχρι και στους 24 μήνες.
Δεν φοβάται τίποτα και δεν αναζητά τους γονείς του σε περιβάλλοντα μη γνώριμα σε εκείνο.
Εκνευρίζεται εύκολα και δεν ηρεμεί. 


























Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...