Σάββατο, 8 Σεπτεμβρίου 2012

Μυικές Δυστροφίες (Muscle Dystrophy)


του   Καραφωτιά Αχιλλέα
Ειδικευόμενος Ουρολόγος -  Ανδρολόγος


Αποτελούν ομάδα κληρονομικών μυοπαθητικών νοσημάτων που εκδηλώνονται σε μικρή ηλικία έχοντας ως χαρακτηριστικό την προϊούσα εκφύλιση και ατροφία των μυικών ινών. 
Κατηγοριοποιούνται ανάλογα με:
§  την ηλικία έναρξης
§  την κατανομή των προσβεβλημένων μυών
§  το ποσοστό εξέλιξης
§  την μακροπρόθεσμη έκβασή τους
§  κυρίως από τον τρόπο κληρονόμησής τους.

Ωστόσο, όλες οι μυικές δυστροφίες έχουν κοινά παθολογο-ανατομικά χαρακτηριστικά λόγω της συνεχούς νέκρωσης και αναγέννησης των μυικών κυττάρων. Αυτά είναι η νέκρωση των μυικών ινών με σημεία αναγέννησης, η συνύπαρξη ατροφικών και υπερτροφικών ινών και το αυξημένο κολλαγόνο και λίπος στις παραμένουσες μυικές ίνες (Ψευδοϋπερτροφία).

Κυριότεροι εκφραστές της ομάδας των μυικών δυστροφιών είναι:
  • η δυστροφία Duchenne
  • η δυστροφία Becker
  • η μυική δυστροφία Emery – Dreifuss 
  • η Πρόσωπο-ωμο-βραχιόνια δυστροφία (Landouzy – Dejerine). 
           Έτερες μορφές μυικής δυστροφίας αποτελούν:
  • η Ζωνιαία δυστροφία
  • η Οφθαλμική δυστροφία
  • η Οφθαλμοφαρυγγική δυστροφία
  • η Περιφερική μυοπάθεια 
  • η Παρασπονδυλική δυστροφία.

Δυστροφία Duchenne

http://en.wikipedia.org/wiki/Duchenne_muscular_dystrophy
Αποτελεί τη συχνότερη και σοβαρότερη μορφή μυικής δυστροφίας. Κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο χαρακτήρα και εμφανίζεται με συχνότητα 1 : 3.500 γεννήσεις αρρένων. Το υπεύθυνο γονίδιο εντοπίζεται στο βραχύ σκέλος του Χ χρωμοσώματος (Χp21). Το προϊόν του γονιδίου, η πρωτεΐνη δυστροφίνη, εντοπίζεται στη μεμβράνη των μυικών κυττάρων και απουσιάζει στους ασθενείς με δυστροφία Duchenne. Ως αποτέλεσμα, η κυτταρική μεμβράνη των μυικών κυττάρων των ασθενών καταστρέφεται και τα μυικά κύτταρα συνεχώς νεκρώνονται και αναγεννώνται έως την τελική τους εκφύλιση. Σποραδικώς, μπορεί να συμπεριλαμβάνονται στην έλλειψη και άλλα παρακείμενα γονίδια, όπως αυτό που ευθύνεται για τη συγγενή επινεφριδιακή υποπλασία. Τα θήλεα άτομα είναι συνήθως φορείς της νόσου και μεταδίδουν τη νόσο στην επόμενη γενεά αρρένων. Στο 30% των περιπτώσεων η νόσος οφείλεται σε νέα μετάλλαξη. 
Πέρα από τις συνέπειες που έχει η απουσία τις δυστροφίνης στις μυικές ίνες του οργανισμού, υπάρχει η πιθανότητα εμφάνισης νοητικής υστέρησης (IQ < 70 στο 20-30% των περιπτώσεων), λόγω της απουσίας της πρωτεΐνης από τις συναπτικές περιοχές των εγκεφαλικών φλοιικών νευρώνων. Η δυστροφία Duchenne εκδηλώνεται συχνότερα κατά την πρώτη πενταετία της ζωής του ασθενούς. 

ΠΡΩΙΜΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ
Εύκολη κόπωση
Δυσκολία ανόδου κλιμάκων
Βάδιση στα δάκτυλα των ποδιών
Λικνιστικός βηματισμός
Ανικανότητα στο τρέξιμο


Η μυική αδυναμία εντοπίζεται στα κεντρικά τμήματα των άκρων καθώς και στους μύες της ωμικής και πυελικής ζώνης. Πολύ χαρακτηριστική είναι η από του εδάφους ανάληψη της όρθιας θέσης με αναρρίχηση στα κάτω άκρα (σημείο Gower), καθώς και η ψευδοϋπερτροφία των γαστροκνημίων μυών, λόγω της εναπόθεσης λιπώδους και ινώδους ιστού. Η μυική αδυναμία είναι συμμετρική και προοδευτική με απώλεια της ικανότητας για ελεύθερη βάδιση περίπου στην ηλικία των 10 ετών. Επέρχονται προϊόντος του χρόνου σωματικές παραμορφώσεις, όπως σκολίωση και λόρδωση. 
Φυσική κατάληξη είναι ο θάνατος περίπου στην ηλικία των 20 ετών, εξαιτίας της προσβολής του μυοκαρδίου και των αναπνευστικών μυών και της σταδιακής καρδιοαναπνευστικής κατάρρευσης.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ

Τίθεται από την χαρακτηριστική κλινική εικόνα και επιβεβαιώνεται με την ανεύρεση κρεατινικής φωσφοκινάσης (CPK) στον ορό των ασθενών (>5.000 u/L), το ηλεκτρομυογράφημα και τον ποσοτικό και ποιοτικό προσδιορισμό της δυστροφίνης σε ανοσοϊστοχημική εξέταση βιοψίας μυός. Η εξέταση του DNA για ανεύρεση μεταλλάξεων του γονιδίου της δυστροφίνης είναι θετική στα 2/3 των περιπτώσεων.



http://www.doctortipster.com/9677-duchenne-muscular-dystrophy-causes-and-clinical-presentation.html


ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΔΥΣΤΡΟΦΙΑΣ DUCHENNE


Για τη μυική δυστροφία Duchenne δεν υφίσταται ειδική θεραπεία. Η χορήγηση κορτικοστεροειδών, με τις παράλληλες παρενέργειες της μακροχρόνιας χρήσης, προφυλάσσει από τις έντονες σωματικές παραμορφώσεις και ενισχύει ως ένα βαθμό τη μυική δύναμη. Είναι πολύ σημαντική η ψυχική ενθάρρυνση των ασθενών, ενώ σπουδαίο ρόλο ασκούν τόσο η φυσικοθεραπεία όσο και η χρήση ορθοπαιδικών βοηθημάτων. Απαραίτητη είναι η αποφυγή παρατεταμένης κατάκλισης, που οδηγεί συχνά στην επιδείνωση της μυικής ατροφίας. Σημαντική είναι και η γενετική συμβουλή σε οικογένειες που έχουν άτομο προσβεβλημένο από τη νόσο. Σε αυτή την περίπτωση επιβάλλεται ο προγεννητικός έλεγχος σε επόμενη κύηση. Η γονιδιακή θεραπεία της νόσου αποτελεί τη μοναδική ελπίδα των ασθενών.

Δυστροφία Becker

Παρουσιάζει συχνότητα εμφάνισης 1 : 35.000 γεννήσεις αρρένων και κληρονομείται με τον ίδιο τρόπο με τη δυστροφία Duchenne, καθώς το έλλειμα του γονιδίου της δυστροφίνης εντοπίζεται στην ίδια θέση και στις δύο νοσολογικές οντότητες. Ωστόσο, στη δυστροφία τύπου Becker εμφανίζεται μειωμένη ποσοτική και ποιοτική παραγωγή δυστροφίνης, σε αντίθεση με την πλήρη απουσία αυτής στην δυστροφία τύπου Duchenne. Ο χρόνος έναρξης της νόσου (συνήθως μετά τα 11 έτη ζωής), η καλύτερη πορεία και πρόγνωση, καθώς και ο  αύξημένος μέσος όρος ζωής των ασθενών (άνω των 40 ετών), καθιστούν ηπιότερη μορφή τη δυστροφία Becker. H μυοκαρδιακή και γνωσιακή εξασθένιση δεν εμφανίζονται και τα επίπεδα CPK στον ορό των ασθενών είναι λιγότερο αυξημένα. Η διαφορική διάγνωση επιβεβαιώνεται από την ανάλυση DNA και τον ποσοτικό και ποιοτικό προσδιορισμό της δυστροφίνης των μυικών κυττάρων.

Προσωπο-ωμο-βραχιόνια δυστροφία 

(Landouzy – Dejerine)

Κληρονομείται με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα και εμφανίζεται συνήθως κατά την εφηβεία. Ο επιπολασμός της είναι 1 : 20.000 γεννήσεις. Το υπεύθυνο γονίδιο εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 4 στη θέση 4q35 και η κλινική εικόνα της νόσου ποικίλει σημαντικά. Εμφανίζεται προϊούσα αδυναμία και ατροφία των μυών του προσώπου και της ωμοβραχιόνιας χώρας, με χαρακτηριστική εικόνα «πτερυγοειδούς ωμοπλάτης». Η πρόοδος της νόσου είναι βραδεία και δεν επηρεάζει το προσδόκιμο επιβίωσης. Η θεραπεία είναι συμπτωματική για τη σκολίωση και την παραμόρφωση της ωμοπλάτης (αρθρόδεση).

Μυική δυστροφία Emery – Dreifuss

Εμφανίζεται είτε ως φυλοσύνδετη υπολειπόμενη (Χq28) είτε ως αυτοσωματική επικρατούσα μορφή (1q11). Παρουσιάζει βραδεία εξέλιξη, με ανάπτυξη μυικών συσπάσεων, αδυναμίας και ατροφίας. Κυρίως των τρικεφάλων και δικεφάλων μυών των άνω άκρων και των περονιαίων και προσθίων κνημιαίων μυών των κάτω άκρων, με προοδευτική επέκταση στους μύες της πυελικής ζώνης. Σταδιακώς, εγκαθίσταται μυοκαρδιοπάθεια, η οποία συχνά επιβάλλει την τοποθέτηση καρδιακού βηματοδότη. Η φυσικοθεραπεία βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της κινητικότητας των ασθενών.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Clinical Neurology, David A. Greenberg, Michael J. Aminoff, Roger P.   Simon
Essential Medical Genetics, J.M. Connor, M.A. Ferguson – Smith
Βασική Παιδιατρική, Φ. Κανακούδη – Τσακαλίδου, Γ. Κατζός
Νευρολογία Λογοθέτη, Ιωάννης Α. Λογοθέτης, Ιωάννης Α. Μυλωνάς





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...