Σάββατο, 23 Ιουνίου 2012

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ/ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΙΔΨ

Για την πλειονότητα των παιδιών η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά  με Γνωστική Συμπεριφορική Παρέμβαση (Cognitive behavioral therapy (CBT)) ή με φαρμακευτική αγωγή ή και το συνδυασμό και των δύο. Σαφώς, οι γονείς θα πρέπει να συμβουλευτούν ένα ειδικό παιδοψυχίατρο, ένα ψυχολόγο, οι οποίοι θα προσαρμόσουν τη θεραπεία ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού με ΙΔΨ. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σπουδαίο ρόλο διαδραματίζει η οικογενειακή στήριξη και η υποστήριξη των εκπαιδευτικών στο σχολικό περιβάλλον.

 Το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ μας πληροφορεί ότι «Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι, κατά μέσο όρο, περίπου 70% των ασθενών με ΙΨΔ επωφελούνται είτε από φαρμακευτική αγωγή είτε από γνωστική συμπεριφορική θεραπεία. Οι ασθενείς που ανταποκρίνονται στη φαρμακευτική αγωγή συνήθως παρουσιάζουν 40 με 60% μείωση στα συμπτώματα ΙΨΔ, ενώ όσοι ανταποκρίνονται στη ΓΣΘ συνήθως παρουσιάζουν 60 με 80% μείωση των συμπτωμάτων. Ωστόσο, η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να λαμβάνεται σε τακτική βάση και οι ασθενείς πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στη ΓΣΘ για να δουν θετικά αποτελέσματα. Δυστυχώς, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τουλάχιστον 25% των ασθενών με ΙΨΔ αρνούνται να λάβουν ΓΣΘ, και μέχρι το ένα δεύτερο των ασθενών με ΙΨΔ διακόπτουν τη φαρμακευτική αγωγή λόγω παρενεργειών ή άλλων παραγόντων». (http://www.ocfoundation.org/uploadedFiles/MainContent/About_OCD/IOCDF%20Brochure%20-%20Greek.pdf)

 Η Γνωστική Συμπεριφοριστική Θεραπεία βασίζεται στην ιδέα ότι τα παιδιά με ΙΔΨ εκτελούν επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές/ καταναγκασμούς, έτσι ώστε να ανακουφίσουν το άγχος τους, το οποίο συνδέεται με κακές σκέψεις/ εμμονές. Όταν ένα παιδί εκτεθεί σε ένα αντικείμενο φόβου, όπως ένα βρώμικο κάθισμα τουαλέτας, το άγχος που βιώνει είναι πολύ έντονο. Ωστόσο, αυτή η ανησυχία μπορεί να εξαφανιστεί πολύ γρήγορα. Τα παιδιά με ΙΔΨ δεν περιμένουν το υπερβολικό άγχος να εξαφανιστεί, δεν μπορούν να ασθανθούν άβολα ούτε λίγα δευτερόλεπτα, με συνέπεια να καταφεύγουν στις μικρές «τελετουργίες», που κατά αυτούς «ξορκίζουν» το υψηλό επίπεδο τους άγχους τους (π.χ πλένουν τα χέρια τους). Τουναντίον, το πλύσιμο των χεριών ή άλλη τελετουργία στην πραγματικότητα αυξάνει το άγχος τους, καθώς δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, όπου το παιδί εμμένεισε αυτές τις δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, δουλεύοντας  με ένα ορθά εκπαιδευμένο γνωστικό συμπεριφορικό ψυχολόγο, παιδιά ή έφηβοι με ΙΔΨ μαθαίνουν να ελέγχουν οι ίδιοι τις συμπεριφορές τους και όχι να αφήνονται στη ΙΔΨ. 

Χρησιμοποιώντας μια στρατηγική της ΓΣΘ που ονομάζεται ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ τα παιδιά εκπαιδεύονται στο να κάνουν μικρά βήματα, αντιμετωπίζοντας τους φόβους τους σταδιακά και χωρίς να αφήνονται στους καταναγκασμούς (= παρεμπόδιση αντίδρασης). Μέσω αυτής της στρατηγικής τα παιδιά ανακαλύπτουν ότι οι φόβοι τους δε θα πραγματοποιηθούν και ότι έχουν τη δυνατότητα να εξοικειωθούν με το συναίσθημα του φόβου. Για παράδειγμα, ένας έφηβος που αναβοσβήνει τα φώτα στο δωμάτιο του πριν φύγει για να διώξει την κακοτυχία, θα μάθει να βγαίνει από το δωμάτιο του χωρίς να αναβοσβήνει τα φώτα. Αρχικά πιθανώς να νιώσει αρκετά φοβισμένος κάνοντας το, αλλά αργότερα το άγχος και ο φόβος υποχωρούν καθώς εξοικειώνεται και παράλληλα ανακαλύπτει ότι δε θα συμβεί  τίποτα κακό. Σαφώς η τεχνική αυτή μπορεί να φαντάζει τρομακτική στα παιδιά με ΙΔΨ, αλλά όταν κατανοήσουν το τρόπο λειτουργίας της έκθεσης και της εξοικείωσης, είναι πιθανό να θελήσουν να υπομένουν το άγχος και θα προκαλέσει αρχικά η τεχνική, επειδή θα γνωρίζουν ότι στην πορεία θα υποχωρήσει. Σημαντικός παράγοντας για την επιτυχία της συγκεκριμένης θεραπείας αποτελεί και η συμμετοχή των γονέων στη θεραπεία του παιδιού τους, υπό την καθοδήγηση του ψυχολόγου.


Η φαρμακευτική αγωγή έχει επιτυχή αποτελέσματα για τη θεραπεία της ΙΔΨ.  Όμως η χρήση των φαρμάκων πρέπει να προτιμάται μόνο όταν παρουσιάζονται μέτρια ως σοβαρά συμπτώματα της ΙΔΨ. Αναλυτικά, τα αντικαταθλιπτικά είναι συνήθως η πρώτη κατηγορία φαρμάκων που χορηγεί ένας ψυχίατρος στους εφήβους με ΙΔΨ. Πρέπει να επισημάνουμε ότι τα φάρμακα ελέγχουν και μειώνουν τα συμπτώματα, αλλά δεν "θεραπεύουν" τη διαταραχή. Πολλές φορές όταν διακόπτεται η φαρμακευτική αγωγή τα συμπτώματα επανέρχονται. Βέβαια, όλα τα φάρμακα για την ΙΔΨ χρειάζονται κάποιο χρόνο για να δράσουν. Είναι σημαντικό να μην εγκαταλείψετε κάποιο φάρμακο προτού το έχει λάβει για 10-12 εβδομάδες. Συνήθεις φάρμακα που χορηγούνται είναι τα εξής: Prozac, Ladose, Seroxat, Zoloft, Faverin κ.α. Η σωστή δοσολογία και η επιλογή του φαρμάκου πρέπει να διαπιστώνεται ξεχωριστά για το κάθε άτομο με ΙΔΨ.                     (http://www.ocfoundation.org/uploadedFiles/MainContent/About_OCD/IOCDF%20Brochure%20-%20Greek.pdf)

ΠΟΣΟ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ;;

Στη μεγαλύτερη μελέτη για τη θεραπεία παιδιών με ΙΔΨ παρατηρήθηκε απαλλαγή από οποιαδήποτε σημαντικά συμπτώματα σε περίπου 1 στα 5 παιδιά που έλαβαν φαρμακευτική αγωγή και σε περισσότερα από τα μισά παιδιά που έλαβαν το συνδυασμό των  δυο θεραπειών. Επίσης, ένας μεγαλύτερος αριθμός παιδιών παρουσίασαν βελτίωση αλλά όχι ολοκληρωτική απαλλαγή από τα συμπτώματα. Ορισμένα άτομα μπορεί να μην ανταποκριθούν καθόλου, αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι άλλα φάρμακα δε θα του είναι χρήσιμα.  (Ομάδα Μελέτης της Θεραπείας Παιδικής ΙΨΔ (POTS). ( «Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία, Σερτραλίνη, και ο Συνδυασμός τους για Παιδιά και Έφηβους με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή: Τυχαιοποιημένη Ελεγχόμενη Δοκιμή της Μελέτης για τη Θεραπεία Παιδικής ΙΨΔ (POTS)». JAMA.2004. 292(16): 1969-1976.)


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...