Πέμπτη, 27 Μαΐου 2010

ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN (Down Syndrome)


 ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN
Όταν πρωτοσυνάντησα παιδιά με σύνδρομο down μου έκαναν εντύπωση τα μεγάλα μάτια και η αγάπη τους για μουσική. Όταν τα γνώρισα καλύτερα με εντυπωσίασε η αγάπη τους για τη ζωη!!!!
"Το σύνδρομο down ονομάζεται αλλιώς τρισωμία 21. Η αιτία του είναι χρωμοσωμικήΤο φυσιολογικό σωματικό κύτταρο έχει 46 χρωμοσώματα (σε 23 ζεύγη), ενώ το γεννητικό κύτταρο (γαμέτης) έχει 23 (ένα από κάθε ζεύγος των σωματικών). Ο σχηματισμός των γεννητικών κυττάρων γίνεται με μια διαδικασία κυτταρικής διαίρεσης, που λέγεται μείωση. Εκεί κατά την 1η μειωτική διαίρεση (ή σπανιότερα την 2η) το ζεύγος των χρωμοσωμάτων 21 δεν διαχωρίζεται. Αν αυτό το γεννητικό κύτταρο γονιμοποιηθεί, θα προκύψει εμβρυο με 3 χρωμοσώματα 21 (το αδιαχώριστο ζεύγος 21 του ενός γονέα και το χρωμόσωμα 21 του άλλου) και συνολικά 47 χρωμοσώματα"  (http://el.wikipedia.org/wiki/Σύνδρομο_Down)
Αυτό το σύνδρομο έχει εμφανισιακές, νοητικές και παθολογικές ιδιαιτερότητες. Ως προς την εμφάνισή τους έχουν συνήθως μικρό κεφάλι, μικρά αυτιά και μύτη. Τα μάτια τους τείνουν προς τα επάνω ενώ το στόμα τους είναι συνήθως ανοιχτό εξαιτίας της μεγάλης γλώσσας τους, από την οποία απουσιάζει η μέση αύλακα. Έχουν κοντά και πλατιά χέρια, καθώς και κοντά δάκτυλα. Στις περισσότερες περιπτώσεις το ύψος τους είναι χαμηλότερο του μέσου όρου και είναι υπέρβαρα.
Όσο αφορά τα νοητικά τους γνωρίσματα παρουσιάζουν από βαριά (IQ: 20-35) ως ελαφριά (IQ: 50-75) νοητική υστέρηση. Έχουν κινητική και λεκτική υστέρηση που γίνονται εμφανείς σε πρώιμη ηλικία. Πολλά από αυτά τα παιδιά παρουσιάζουν και αυτισμό ενώ μπορεί να παρουσιάσουν ακομη και από την ηλικία των 35 χρονών αλτσχάιμερ.
Πολλά είναι και τα παθολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Τα περισσότερα πάσχουν από καρδιοπάθειες, βλάβες στον πεπτικό σωλήνα, υποθυρεοειδισμό και σακχαρώδη διαβήτη. Συνήθως πάσχουν και από μυοσκελετικά αλλά και οφθαλμικά προβλήματα όπως γλαύκωμα και καταρράκτης.
 Οι γνωστικές τους δεξιότητες ποικίλλουν.  Διαφέρουν σημαντικά οι γλωσσικές τους μεταξύ της κατανόησης και της έκφρασης λόγου. Συχνά στα παιδιά με σύνδρομο down υπάρχει μια καθυστέρηση στην ομιλια. Υστερούν και στην λεπτή τους κινητικότητα.
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

      Από τα παραπάνω προκύπτει ότι χρειάζονται μια ιδιαίτερη προσέγγιση στην εκπαίδευση τους. Καλό είναι να προσαρμόζεται στα συμπεριφοριστικά και γνωστικά χαρακτηριστικά τους. Η συμπεριφορά τους έχει κάποιες ιδιαιτερότητες. Αυτές είναι οι εξής:
  • Όταν έρχονται αντιμέτωποι με δύσκολες καταστάσεις μάθησης χρησιμοποιούν κάποιες στρατηγικές για να τις αποφύγουν. 
  • Δεν χρησιμοποιούν επαρκώς τις ικανότητές τους για να επιλύσουν κάποια προβλήματα. 
  • Δεν μπορούν εύκολα να κάνουν κτήμα τους γνώσεις που έχουν κατακτήσει πρόσφατα.
  • Δεν είναι πρόθυμα να αναλάβουν πρωτοβουλία οσο αφορά τη μάθηση.
Ιδιαιτερότητες υπάρχουν κ σε γνωστικό επίπεδο:
  • Δυσκολεύονται να συλλέξουν πληροφορίες από το περιβάλλον τους χρησιμοποιώντας τις αισθήσεις τους και να τις κατατάξουν σε κατηγορίες.  
  • Δεν τους είναι εύκολο να γενικεύσουν στην καθημερινή ζωή μια δεξιότητα που έχουν διδαχθεί.  
  • Δεν μπορούν να αφομοιώσουν σύνθετες γλωσσικές οδηγίες. 
  •  Συγκεντρώνουν  την προσοχή τους  μόνο σε βασικές πληροφορίες αγνοώντας τις λεπτομέρειες και τα επιμέρους γεγονότα. 
  • Η βραχύχρονη μνήμη τους δεν έχει μεγάλο εύρος. Περιορισμένη είναι κ η ακουστική μνήμη.
Τονίζουμε ότι τα παραπάνω χαρακτηριστικά ποικίλουν ανάλογα με το άτομο.

Το σημαντικό για τα παιδιά με σύνδρομο down αλλά και γενικά για τα παιδιά με αναπηρία, είναι να επιτευχθεί μια ισορροπία μεταξύ των ίδιων κ του περιβάλλοντός τους. Σημαντικό είναι το σχολικό περιβάλλον. Εκεί οι συμμαθητές/τριες πρέπει να ενθαρρύνονται να αλληλεπιδρούν φυσιολογικά με το παιδί με σύνδρομο Down τόσο μέσα όσο και έξω από την τάξη.
Σε περίπτωση που κάποια παιδιά είναι λιγότερα ήρεμα πρέπει να αντιμετωπίζονται με περισσότερη πειθαρχεία και όσο το δυναντόν πιο σαφή όρια. Αν γίνονται συνεχείς εξαιρέσεις για ένα παιδί που συμπεριφέρεται άσχημα επειδή έχει σύνδρομο Down, αυτό δε θα βοηθήσει καθόλου και μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα στο ίδιο αλλά και στους συμμαθητές του.
Όλα τα στάδια ανάπτυξης των παιδιών με σύνδρομο Down διαρκούν περισσότερο. Έτσι για τις ενοχλητικές συμπεριφορές χρειάζεται μεγαλύτερο διάστημα για να εξαλειφθούν. Είναι σημαντικό να λαμβάνουμε υπόψη ότι κάποια ξαφνική αναστάτωση του παιδιού μπορεί να οφείλεται ίσως στην απογοήτευση του  για κάποια δυσκολία που συναντά ή στο ότι δεν νιώθει καλά.
Εάν κάποιο παιδί πεισμώνει ή αποτραβιέται και μια προσεκτική εξήγηση δεν το επαναφέρει, αξίζει να δοκιμάσουμε να το κάνουμε να γελάσει. Πρέπει να τονιστεί πάρα πολύ ότι είναι πιο σημαντικό να επαινούμε την καλή συμπεριφορά παρά να δίνουμε σημασία στην άσχημη συμπεριφορά. Κάποιες απλές αμοιβές μπορούν να είναι αποτελεσματικές όπως χρυσά αστεράκια ή ζωγραφιές σ' ένα πίνακα. Επίσης, θα ήταν πολύ ωφέλιμο να υπάρχει συνεργασία με το σπίτι ώστε η επιθυμητή συμπεριφορά και οι μέθοδοι πειθαρχίας να είναι ενιαίες.
Γνωρίζουμε ότι πολλά παιδιά έχουν διαφορετική συμπεριφορά όταν είναι στο σχολείο. Ωστόσο, η αιτιολογία μπορεί να είναι διαφορετική για κάθε μια περίπτωση και επομένως η συμπεριφορά του ενήλικα πρέπει να είναι αντίστοιχη.
Πολλά παιδιά επηρεάζονται από τις αλλαγές στο καθημερινό τους πρόγραμμα ιδιαίτερα εάν είναι ξαφνικές ή δεν τους επεξηγούνται. Συχνά αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα παιδιά με σύνδρομο Down. Πρέπει να δίνεται προσοχή ώστε να εξηγούνται από πριν τυχόν αλλαγές στις δραστηριότητες, στο προσωπικό κτλ.
Μερικές φορές τα παιδιά με σύνδρομο Down επαναλαμβάνουν αυτό που τους λέγεται προσπαθώντας να ευχαριστήσουν και όχι επειδή αυτό που λένε είναι αλήθεια. Μερικά έχουν την τάση να λένε "ναι" όταν εννοούν "όχι" ή το αντίστροφο, αλλά εάν ο ενήλικας περιμένει ή ρωτήσει ξανά με διαφορετικό τρόπο, θα πάρει τη σωστή απάντηση.
Επίσης τα παιδιά αυτά συνηθίζουν να χαιρετούν τους άλλους με μη-κατάλληλο τρόπο (inappropriate). Τα φιλιά και άλλοι διαχυτικοί χαιρετισμοί δεν είναι πάντα κατάλληλοι. Αυτό ισχύει και για τις δυο πλευρές!
Είναι σημαντικό όταν επισκέπτονται ενήλικοι την τάξη σας να φέρονται στα παιδιά με σύνδρομο Down όπως θα φέρονταν και στα άλλα παιδιά της τάξης σας. Η δική σας συμπεριφορά προς το παιδί ως άτομο, είναι το "κλειδί" που θα το βοηθήσει να ευχαριστηθεί το χρόνο που θα περάσει στην τάξη μαζί σας και με τα άλλα παιδιά.
Πολλά έχουν ειπωθεί για τη σημασία του ελεύθερου παιχνιδιού, για τα διαλείμματα και για τη διακοπή για μεσημεριανό φαγητό που δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να ξεφύγουν από "τη δομή και πειθαρχία" της τάξης. Αυτά τα διαλείμματα δεν είναι πάντα δημιουργικά για τα παιδιά με σύνδρομο Down, που συχνά απομονώνονται από τους περισσότερο ικανούς συνομηλίκους τους. Σε μια κατάσταση που δεν είναι δομημένη το παιδί μπορεί να πληγωθεί συναισθηματικά και να αρχίσει να συμπεριφέρεται με ακατάλληλους τρόπους. Πρέπει να γίνουν κάποιες λεπτές προσπάθειες που να διασφαλίζουν ότι το παιδί με σύνδρομο Down συμμετέχει ή μπορεί να συμμετέχει με τα άλλα παιδιά σ' αυτά τα διαστήματα.
Η επικοινωνία ανάμεσα στο σπίτι και στο σχολείο είναι ζωτικής σημασίας και εκτιμάται τόσο από τους γονείς όσο και από τους δασκάλους. Αυτό συμβαίνει και όταν το παιδί με σύνδρομο Down πηγαίνει σχολείο για πρώτη φορά. Οι γονείς μπορεί να θέλουν να συνεχίζουν στο σπίτι αυτό που συμβαίνει στο σχολείο ενισχύοντας και εξασκώντας τις καινούριες δεξιότητες που μαθαίνει το παιδί τους.
Ένας τρόπος για να επιτευχθεί αυτό είναι να δημιουργηθεί ένα βιβλίο σχολείου - σπιτιού για όλα τα παιδιά, στο οποίο οι ενήλικες (δάσκαλοι-γονείς) να γράφουν σημειώσεις ο ένας στον άλλο. Οι γονείς μπορεί να θέλουν να παρακολουθήσουν τα "τηλεοπτικά εκπαιδευτικά" προγράμματα, που χρησιμοποιούνται στο σχολείο, καθώς αυτό θα έδινε τη δυνατότητα στους γονείς να ενθαρρύνουν τη συζήτηση και τη μεγαλύτερη κατανόηση τέτοιων προγραμμάτων από το παιδί. Το βιβλίο του σχολείου - σπιτιού θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την προσωπική επαφή δασκάλου - γονιού, όποτε αυτό είναι δυνατό, γιατί το βιβλίο από μόνο του δεν είναι αρκετό.
Όπως γίνεται αντιληπτό, τα κενά στη "σχολική μάθηση" θα εμφανιστούν στα τελευταία στάδια της προσχολικής εκπαίδευσης (infant education). Eίναι λοιπόν σημαντικό να δώσουμε στο παιδί κάθε ευκαιρία να προοδεύσει.
Τα παιδιά με σύνδρομο Down δεν ξεκινούν από μόνα τους τη διαδικασία της μάθησης. Ο/η δάσκαλος/α πρέπει να έχει κατά νου τι θα χρειαστεί να μάθει το παιδί μετά, ειδικά όταν φαίνεται πως δεν σημειώνεται πρόοδος. Για τα παιδιά που μαθαίνουν με αργούς ρυθμούς κάθε θέμα θα πρέπει να παρουσιάζεται με διαφορετικό τρόπο. Θα πρέπει να κατακερματίζεται και να διδάσκεται με τα μικρότερα δυνατά βήματα. Θα πρέπει επίσης να ελέγχεται ο βαθμός κατανόησης κάθε καινούριας δεξιότητας που μαθαίνει το παιδί.
Θα βοηθούσε ίσως να διδάξουμε με απλές προφορικές οδηγίες τις οποίες το παιδί θα μάθει σταδιακά να τις επαναλαμβάνει για να συνοδεύει τις πράξεις του, π.χ. "κρατώ επάνω και το σπρώχνω μέσα" για να κουμπώνει τα κουμπιά.
Μη θεωρήσετε ότι το παιδί κατανοεί βασικούς όρους, όπως "το πάνω μέρος της σελίδας", "πρώτος", "τελευταίος", "περισσότερα", "λιγότερα" κ.ά. Η μη-πλήρως ανεπτυγμένη ικανότητα κατανόησης του παιδιού μπορεί να οδηγήσει σε μια "κατά γράμμα" ερμηνεία των οδηγιών. Το παιδί μπορεί να βρίσκει δύσκολο το να κάνει δύο πράγματα συγχρόνως, π.χ. να συνομιλεί και να τρώει, να περπατάει και να βάζει γάντια. Οι απλές μεμονωμένες οδηγίες, ιδιαίτερα στο αρχικό στάδιο, που επιτρέπουν στο παιδί να ολοκληρώνει μια πράξη πριν προχωρήσει στην επόμενη, θα βοηθήσουν στο να δώσουν στα παιδιά αυτοπεποίθηση και ικανοποίηση όταν ολοκληρώνουν κάποια δουλειά.
Εκτός από προβλήματα συντονισμού, μερικά παιδιά επειδή τα δάχτυλα τους είναι πιο κοντά και ίσως πιο αδύνατα, μπορεί να χρειαστούν ενθάρρυνση με τις δεξιότητες της λεπτής κινητικότητας, ιδιαίτερα όταν μαθαίνουν να σχηματίζουν τα γράμματα και να γράφουν για πρώτη φορά. Συχνά τα παιδιά με σύνδρομο Down πιάνουν το μολύβι με ένα διαφορετικό τρόπο ( με όλη την παλάμη του χεριού και όχι στις αρθρώσεις των δαχτύλων) και αυτό μπορεί να δημιουργεί επιπρόσθετα προβλήματα.
Η εξάσκηση στη δραματοποίηση και στα παιχνίδια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αυξηθεί ο συντονισμός ματιού - χεριού. Το να μαζεύει το παιδί μικρά αντικείμενα ή κομμάτια χαρτιού, θα δυναμώσει τα δάχτυλα και τα χέρια. Η γραφή θα πρέπει να διδαχθεί προσεκτικά και από την αρχή τα γράμματα θα πρέπει να σχηματίζονται σωστά. Γράμματα σχηματισμένα από άμμο (ανάγλυφα) που χρησιμοποιούνται για ψηλάφηση με το δείχτη, μπορεί να βοηθήσουν. Ο έλεγχος του μολυβιού μπορεί να είναι αδύνατος, επειδή τα δάκτυλα είναι κοντά και οι αντίχειρες είναι τοποθετημένοι χαμηλά. Γι' αυτόν το λόγο τα παιδιά χρειάζονται ενθάρρυνση σ' αυτές τις δεξιότητες, ιδιαίτερα όταν μαθαίνουν να σχηματίζουν τα γράμματα και να γράφουν. Τα παιδιά θα ελέγχουν καλύτερα τα ψαλίδια εάν τα κρατούν τοποθετώντας το δείκτη στον άξονα του ψαλιδιού και το τρίτο και τέταρτο δάχτυλο στις τρύπες. Είναι σημαντικό να διασφαλίζετε ότι ο εξοπλισμός είναι διαθέσιμος και ότι δουλεύει καλά. Συχνά το λιγότερο ικανό παιδί είναι αυτό που του μένει ο ελαττωματικός εξοπλισμός.
Χρειάζεται προσοχή στη χρησιμοποίηση φωτογραφιών, οι οποίες δε θα πρέπει να είναι παραγεμισμένες από παραπλανητικό υλικό, ειδικά όταν διδάσκεται η αρίθμηση. Πολλά παιδιά με σύνδρομο Down δεν έχουν την αυτοπεποίθηση να προχωρήσουν από κάτι το οποίο το ξέρουν - σε κάτι καινούριο. Είναι ουσιώδες να επεκτείνουμε την κατανόηση του παιδιού. Αλλά αυτού του είδους η αντίδραση μας δίνει την ένδειξη για το πότε εισάγουμε μια έννοια, για την οποία το παιδί δεν είναι έτοιμο.
"Καθώς η διάρκεια συγκέντρωσης μπορεί να είναι μικρή, μία αλλαγή στη δραστηριότητα μπορεί να φέρει καλύτερη ανταπόκριση από το παιδί. Εάν το παιδί δε φαίνεται να έχει όρεξη για εξάσκηση, ο/η δάσκαλος/α θα πρέπει να δημιουργήσει καινούργιους και ενδιαφέροντες τρόπους για να κάνουν το παιδί να επαναλάβει μια άσκηση. Τα άλλα παιδιά στην τάξη μπορούν να προσφέρουν μεγάλη βοήθεια στη δουλειά που κάνουν κατά ομάδες καθώς θα εξασκούν τις δικές τους δεξιότητες. Πρέπει όμως να δοθεί προσοχή να μην υπερ-προστατεύονται από τα άλλα παιδιά".( http://www.specialeducation.gr/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=50)

Τα παιδιά με σύνδρομο down είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με 15-20 χρόνια πριν. Έχουν την δική τους θέση μέσα στην κοινωνία, είναι αναπόσπαστα κ ενεργά μέλη της οικογένειας τους. Μπορούν να αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητές τους αν τους δοθεί η ευκαιρία και να δημιουργήσουν αν τους δοθεί ο χώρος και η ενθάρρυνση. Εμείς ως γονείς, εκπαιδευτικοί, συμμαθητές, συγγενείς και φίλοι πρέπει να αγκαλιάζουμε κάθε προσπάθειά τους και να τα προτρέπουμε να δοκιμάζουν τις δυνατότητές τους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...